Mędrcy z Forum - szlifowanie drewna

Szlifowanie drewna

Gdy mam słaby dzień, włączam wieczorem komputer i zagłębiam się w treści publikowane na forach . Forum to cudowne miejsce, gdzie każdy może dzielić się swoją wiedzą z innymi.  Niestety jest to miejsce , w którym część ludzi kreuje się na znawców tematu. Naprawdę jest się z czego pośmiać.

Oto ciekawy przykład :

Jeden z "forumowych doradców" zaleca stosowanie następujących gradacji papierów ściernych 

przy okazji wykonywania renowacji elementów z drewna. 

"Papier scierny- gradacje- 40, 60, 120, 200-220, 300- 360, 400, 500, 600, 800, 1000, 2000. "

Każdy, co cokolwiek robi w drewnie, wie, że gradacja 40  stosowana jest najczęściej w parkieciarstwie a nie w renowacji delikatnych wyrobów z drewna. Poza tym brak gradacji 80 i 100 wiele mówi o doświadczeniu piszącego. Oczywiście stosowanie gradacji powyżej 220 w przypadku drewna jest bezsensowne .  Dla otrzymania dobrego efektu wystarczy szlifowanie papierem 150 lub w porywach 180.  Dopiero szlifowanie międzyoperacyjne przy lakierowaniu wymaga stosowania papierów o gradacji  320 .  Gradacje powyżej 320 nie są stosowane w produkcji i renowacji , chyba, że ktoś próbuje usuwać przy ich pomocy zacieki, firanki , zlewy i inne wady nieudanego malowania.
Poza tym stosowanie papierów o gradacji powyżej 320 przy matowieniu lakierów może spowodować iż następna warstwa nie chwyci się   podkładu i się złuszczy - patrz foto. 

Jak więc szlifować drewno ?

Ano szlifować po ludzku, czyli tak, jak to się robi w fabrykach mebli czy pracowniach konserwatorskich :

- stosować papiery ścierne dedykowane do drewna ( nie płótna ścierne do metalu, nie żółty papier ścierny do szlifowania kartongipsu, nie papiery wodne itd. itp.)

- elementy lakierowane zmywać środkami typu Scansol lub poprzez sodowanie piaskarką

- szlifowanie poprzedzić usunięciem wgniotów ( gorącą wodą lub parą wodną - np. szmata + żelazko)

- szlifować zawsze wzdłuż włókien aby nie było rys poprzecznych

- rozpoczynać szlifowanie max od 80 a najlepiej od 100 lub 120. 

- szlifowanie drewna zakończyć na gradacji 150 lub 180 .

- nie szlifować warstw lakieru starym papierem z uwagi na możliwość wypolerowania powierzchni zamiast zmatowienia , co skutkować może złuszczeniem się następnej warstwy - patrz foto.

- zawsze pilnować , aby szlifowanie było równomierne i skończyło się jedną granulacja papieru.

Ostatni punkt jest bardzo ciekawy. Jeżeli wyszlifujecie całość elementu np. 180-ką a kawałek gdzieś dotrzecie jeszcze 150-ką to po zaolejowaniu w tym miejscu będzie ciemniejsza plama. I odwrotnie, jeżeli element szlifowany 150-ką przeszlifujecie niedbale 180-ką, to te miejsca będą jaśniejsze. Podobne problemy pojawiają się podczas bejcowania niektórymi bejcami.

Poza tym, szlifowanie drewna papierami 600/1000 to bezsensowna praca. Papier zakleja się natychmiast pyłem i tak naprawdę to nie szlifujemy a polerujemy drewno.  Można to zrobić bez papieru . Dawniej, jak używano wideł do gnoju czy grabi do siana, styliska wstępnie gładzono kawałkiem szkła. Następnie na skutek pracy ( gładzenia styliska mokrymi od potu dłońmi) następowało polerowanie drewna. Stare styliska są tak wypolerowane, że wyglądają jak polakierowane lakierem bezbarwnym w połysku. 

Złuszczenie się powłoki z uwagi na "wypolerowanie"  warstwy podkładu papierem 800/1000. 

Karol Kopeć

rzeczoznawca

biegły sądowy

Dokumentacja konserwatorska.

Wiele obiektów , wykonanych z materiałów nietrwałych, ulega zniszczeniu. Dlatego też ważne jest gromadzenie informacji na temat obiektów w postaci dokumentacji konserwatorskich lub inwentaryzatorskich.

Można u mnie zamówić dokumentacje w formie papierowej oraz elektronicznej. Forma dokumentacji jest zgodna z najnowszymi wytycznymi i panującym zwyczajem konserwatorskim. Posiadam legalne oprogramowanie CAD.  Posiadam uprawnienia oraz doświadczenie do wykonywania tego typu dokumentacji.
Zajmuję się drewnem i zespołami drewno-inne materiały.
Faktury vat.
Karol Kopeć

Rysunek inwentaryzatorski drzwi  do kościoła w Baranowie Sand.
Wydruk próbny. 

Widok drzwi do kościoła w Baranowie Sand. Stan z roku  2002. 

Kanapa kolbuszowska - reaktywacja legendy cz. II

Aby uwieńczyć prace projektowe, wykonano na podstawie rysunków CAD kopię kanapy.
A oto udokumentowany przebieg prac .  Wszystko wykonałem sam w wolnych chwilach po pracy na pełnym etacie.


Wykonanie i foto : Karol Kopeć

Badanie stanu drewna rezystografem oporowym

Badanie stanu drewna przy pomocy rezystografu oporowego jest szybkie, tanie i dokładne. Ale czy jest konkurencyjne do świdra Presslera ?
1. Czas potrzeby na wykonanie pomiaru. W zależności od gatunku drewna oraz stopnia zniszczenia tkanki, czas wykonania odwiertu świdrem może być nawet dwukrotnie większy niż przy zastosowaniu rezystografu.
2. Dokładność pomiaru. Tkanka drzewna uzyskana poprzez wiercenie świdrem nie daje nam dokładnego obrazu zmian zachodzących w badanym elemencie. Wykres uzyskany z rezystografu jednoznacznie ukazuje nam stan drewna.
3. Szkody wyrządzone pomiarem. Średnica  otworu powstałego na wskutek wykonania pomiaru świdrem wynosi od 7 do 12 mm. Średnica otworu powstałego na wskutek wykonania pomiaru rezystografem oporowym wynosi od 1,4 do 3 mm. Widać , że różnica jest znaczna.

Problem pojawia się przy konieczności powtarzania pomiarów - mosty, słupy , stropy, place zabaw itd. W przypadku świdra Plesslera, suma tak dużych otworów może w znaczący sposób osłabić element. Pisał o tym między innymi prof. L. Ferreira i prof. K. Wilkinson z Australii.
Tak wiec rezystograf jest wg mnie najlepszą metodą z tz. metod SDE czyli metod mało niszczących, co potwierdzone jest na świecie przez wielu znanych naukowców. Poza tym , metoda pomiaru rezystografem zalecana jest w w wielu krajach jako podstawowa i zastępuje stare metody inspekcji oparte na np. wierceniu otworów wiertarką.
Karol Kopeć

Pomiar stanu drewna starymi metodami. foto : Energy Australia 2006

Czy konserwacja i termomodernizacja okien może być tańsza?

Czy konserwacja  i termomodernizacja okien może być tańsza bez obniżania poziomu jakości i stosowania dziadowskich materiałów? Oczywiście, że tak.
Dlaczego klient ma płacić za coś, co może zrobić sam.
Stąd nasza oferta na renowację okien i drzwi bazująca na nowej filozofii konserwacji okien.

Klient zamawia w firmie jedynie:
1. wymianę lub naprawę uszkodzonych elementów okien
2.frezowanie wrębów na szyby termo + dorobienie listewek przyszybowych
3.zamówienie u szklarza szyb termo i szkła #4mm na wymiar
4.zakup dla Klienta profesjonalnych farb do okien lub danie namiaru na dystrybutora
5.wykonanie rowków na uszczelkę oraz dostarczenie uszczelek wielosezonowych.
6.transport okien i potrzebnych materiałów do Klienta

Ktoś może powiedzieć " przecież sam to mogę kupić". Proszę bardzo. Potrzebujesz w sumie 50 mb uszczelki a na kłębku jest 100mb i to jednego wymiaru. Zwykle stosuje się w oknie dwa, a czasem trzy rozmiary uszczelek w zależności od stanu okien. Dodaj do tego koszt wysyłki. Tej uszczelki nie kupisz w supermarkecie budowlanym. Nawet my, kupując na kilometry mamy czasem problemy z zakupem.  Frezarka do rowków kosztuje kilka tysięcy PLN i nie ma jej w sklepach z narzędziami, a tym bardziej w supermarketach. Profesjonalne farby sprzedawane są zwykle w puszkach po 20 l. Po co Ci 20L podkładu i 20L nawierzchniowej, jak potrzebujesz np tylko 8 L ?.

Oczywiście Klient sam wybiera, które materiały i usługi zamierza zamówić.

Czyszczenie i malowanie okien to lwia część kosztów renowacji . Robiąc to samemu, można  obniżyć koszt renowacji minimum o połowę.

Renowacja i rekonstrukcja okien wszystkich typów.
Karol Kopeć

Pomiary rezystografem oporowym.

Wiele razy spotykam się z twierdzeniem, iż więźba jest w idealnym stanie. Świadczyć ma o tym badanie Pilodynem lub niedawna inspekcja . Niestety, to co na pozór wygląda dobrze, nie zawsze jest w stanie idealnym.
Dotyczy to tak drewna zabytkowego, jak i elementów nowych.
Oto kilka przykładów odkrycia ukrytych zniszczeń drewna konstrukcyjnego.

Przykład nr 1. Krokiew wymieniona podczas remontu w 2001 roku. Stan w 2009, Na pozór wszystko OK.
Proszę spojrzeć na wykres. Jest tylko skorupa z drewna zdrowego a w środku całkowita zgnilizna. Praktycznie zero  oporu wiertła.

Kolor czerwony - kierunek pomiaru.
Kolor brązowy - zgnilizna.
Kolor biały - otwór pozostały po badaniu

Karol Kopeć

Jak widać z powyższych zdjęć, stan powierzchniowy krokwi jest idealny i nie budzi żadnych zastrzeżeń .

Przykład nr 2.

Belka stropowa. Badanie pilodynem nie wykazało problemu. Badanie rezystografem odsłoniło prawdziwy stan belki. Jak widać na załączonym zdjęciu, stan belki jest tragiczny.

Przykład nr 3. 

Kondycja słupa pomiędzy oknami . Opis chyba zbyteczny.

Przyczyny zeschnięć desek ? - ciekawe pytanie.

Często słyszę takie oto pytanie : "Jaka jest przyczyna zeschnięcia się tej podłogi ?"
Otóż,  sprawa jest prosta i pokrótce postaram się przybliżyć ten temat .
Oto tabela wilgotności równoważnej drewna - drewno w danej temperaturze i wilgotności powietrza uzyskuje po dłuższym czasie tz. wilgotność równoważną.
Kolorem czarnym oznaczono wilgotność równoważną drewna w %.
Kolorem czerwonym oznaczono temperaturą powietrza w 'C.
Kolorem zielonym oznaczono wilgotność powietrza w %.

		Wilgotność powietrza %
T e m p e r a t u r a p o w i e t r z a 'C		15	20	25	30	35	40	45	50	55	60	65	70	75	80	85	90	95
	0	3,9	4,7	5,4	6,3	7,2	8,2	8,8	9,6	10,2	11,3	12,3	13,6	15,3	17,5	19,2	21	24,6
	5	3,8	4,6	5,3	6,2	7	8,1	8,7	9,4	10,1	11	12,2	13,4	15,2	17,2	18,8	20,8	24,4
	10	3,7	4,5	5,2	6,1	6,9	8	8,6	9,2	10	10,8	12	13,2	15	17	18,5	20,6	24,2
	15	3,6	4,4	5,1	6	6,8	7,8	8,5	9,1	9,9	10,6	11,8	13,1	14,9	16,7	18,3	20,4	24
	20	3,5	4,3	5	5,9	6,7	7,6	8,3	9	9,8	10,5	11,6	13	14,7	16,3	18,1	20,2	23,8
	25	3,4	4,2	4,9	5,8	6,6	7,4	8,1	8,8	9,7	10,4	11,4	12,8	14,4	16	17,8	20	23,6
	30	3,3	4,1	4,8	5,7	6,5	7,2	7,9	8,6	9,5	10,3	11,2	12,6	14,1	15,7	17,5	19,7	23,6
	35	3,2	4	4,7	5,6	6,4	7	7,7	8,4	9,3	10,1	11	12,4	13,8	15,3	17,2	19,4	23,2
	40	3,1	3,9	4,6	5,4	6,2	6,8	7,5	8,2	9,1	10	10,8	12,1	13,6	15	16,8	19,1	23

F. Krzysik " Nauka o drewnie"

Wielu inwestorów, chcących zakamuflować realne przyczyny powstawania uszkodzeń posadzek, na czas oględzin rzeczoznawcy ogrzewa lub nawilża pomieszczenia, tak aby uzyskać prawidłowe wartości parametrów powietrza. Jest to dosyć łatwy zabieg, ale nic to nie daje. Wystarczy zmierzyć wilgotność drewna , szerokość szczelin oraz chwilowe parametry powietrza i wszystko jest jasne. 

Nie ma możliwości, aby drewno przy temperaturze powietrza  20 'C i wilgotności powietrza na poziomie 65% miało wilgotność około 6 do 7%.  Często jako rzeczoznawca obalam roszczenia inwestorów oparte na twierdzeniu, iż monitorują oni warunki cieplno-wilgotnościowe powietrza w pomieszczeniach mieszkalnych , a powstałe wady są wynikiem błędów wykonania.

Tak więc , przyczyną zeschnięcia się desek jest albo zbyt duża wilgotność początkowa drewna ( deski były zbyt wilgotne i tu jest ewidentna wina wykonawcy) albo zbyt niska wilgotność powietrza w pomieszczeniu. 

Oczywiście należy uwzględnić dodatkowe czynniki, takie jak nadmierne zawilgocenie podczas sprzątania, nieszczelne pralki i lodówki, problemy z wilgotnością podłoża oraz brak izolacji poziomej ścian.
Świadczą o tym różnego rodzaju ślady i uszkodzenia posadzek. 

Ale to już temat na następnego posta.
Karol Kopeć

Typowe szczeliny powstałe po zamontowaniu w pomieszczeniu centralnego ogrzewania. Wcześniej pomieszczenie ogrzewano piecami kaflowymi.

Barwice drewna. Sinizna - mity i fakty.

Surfując po internecie natrafiłem na fora internetowe, na których "specjaliści" doradzali internautom, co to jest sinizna i czym grozi jej obecność w drewnie. Takiej dawki idiotyzmów i uproszczeń nie byłem w stanie przyjąć bezboleśnie. Napisanie informacji, iż zasiniałe drewno konstrukcyjne nadaje się wyłącznie na opał powinno być ścigane z urzędu. W związku z tymi i innymi niedorzecznościami napiszę trochę o siniźnie drewna.
Co to jest rozkład drewna spowodowany działaniem grzybów?
Rozkład drewna zwany potocznie hubą lub zgnilizną  dzielimy na brunatny, biały i szary.
Rozkład brunatny - grzyby rozkładają  celulozę .
Rozkład biały - grzyby rozkładają zarówno celulozę jak i ligninę.
Rozkład szary ( pleśniowy)- powierzchniowy, powolny rozkład wszystkich składników drewna.
Jak widać z powyższego, nigdzie nie było mowy o siniźnie.   Grzyby wywołujące barwice ( w tym i siniznę ) drewna nie niszczą ścian komórkowych drewna a jedynie zabarwiają drewno na sino-niebieski, brązowy, szarawo-niebieski i czerwonawy kolor. Sinizna nie wpływa znacząco na zmianę właściwości mechanicznych drewna . W  drewnie gatunków iglastych, najczęściej wykorzystywanym w budownictwie drewnianym,  popularną odmiana barwic jest sinizna. Strzępki grzybów sinizny przedostają się z komórki do komórki poprzez niezamknięte jamki lub poprzez ścianki komórek. Pożywieniem dla grzyba są głównie substancje odżywcze zawarte w  komórkach miękiszowych drewna bielu. Drewno twardzieli ma zamknięte jamki oraz nie posiada żywych komórek miękiszowych, co powoduje brak występowania sinizny w tej  strefie. Zarodniki grzybów powodujących sinizny są praktycznie wszędzie, tak wiec nie jest możliwe unikniecie zarażenia sinizną drewna tartacznego. Wyróżnia się dwa rodzaje sinizn. Jest to tak zwana sinizna pierwotna i sinizna wtórna. Sinizna pierwotna występuje tak w ściętym drewnie okrągłym, jak i w drewnie przetartym.
Sinizna wtórna występuje w elementach suszonych i obrobionych, które uległy zawilgoceniu.  Grzyby powodujące siniznę najlepiej rozwijają się w zakresie temperatur od około 20' do około 30'C. Poniżej i powyżej tego zakresu grzyby rozwijają się wolniej lub przechodzą w stan uśpienia. W suszarnictwie przyjmuje 30'C się za bezpieczną temperaturę początku procesu suszenia. Jeżeli chodzi o wilgotność drewna , to najlepiej rozwijają się w przedziale od około 33 do 82%. Minimalna wilgotność drewna potrzebna do rozwoju grzybów wynosi około 22%. Zakresy temperatur i wilgotności są różne dla różnych gatunków grzybów powodujących sinizny, tak więc podane wyżej wartości są uśrednione i mają na celu przybliżenie istoty sprawy.  W celu zapobieżenia wystąpienia sinizny stosuje się tz. składowanie mokre drewna okrągłego, składowanie drewna w korze z jednoczesnym zabezpieczeniem czół, zabiegi chemiczne polegające na opryskiwaniu, polewaniu lub moczeniu drewna w roztworach środków przeciw siniźnie, suszenie "na słońcu", suszenie naturalne lub wymuszone.  W związku z szybkim osuszeniem jedynie zewnętrznej warstwy drewna zarażonego zarodnikami  można spotkać się z przypadkiem wystąpienia sinizny wewnętrznej. Drewno zabezpieczone chemicznie lub poprzez przesuszenie powierzchniowe, które składowane jest w warunkach pozwalających na rozwój sinizn, nie wykazuje  powierzchniowych śladów zasinienia jednak po rozcięciu ukazuje się nam wewnętrzna zasiniała warstwa.  Drewno, jako substancja  nie jest zabarwione przez grzyby a siny kolor spowodowany jest wyłącznie zabarwieniem strzępek grzyba. Strzępki grzybów przyjmują sino - czarne zabarwienie pod wpływem światła. Strzępki niektórych gatunków są bezbarwne do chwili obumarcia, kiedy to zabarwiają się na kolor brunatny.
Reasumując, oprócz bezwzględnie negatywnego wpływu na estetykę, sinizny nie mają wpływu na wytrzymałość drewna.
Dla osób pragnących zgłębić ten temat, proponuję lekturę :
-A.Krajewski, P.Witomski "Ochrona drewna"  ( doskonała książka, w pełni polecam jej zakup :))))
-F.Krzysik "Nauka o drewnie"
-Praca zbiorowa " Ochrona budynków przed korozją biologiczną"

Karol Kopeć

Rzeczoznawca z zakresu technologii drewna - po co, na co i dla czego?

      Kupujemy coraz więcej i coraz lepiej zrobione wyroby. Jednakże nawet najlepszemu producentowi czy rzemieślnikowi zdarzy się potknięcie.  Zdarzają się jednak przypadki "trudne" , gdzie strony nie mogą dojść do porozumienia. W tym przypadku konieczne jest podjęcie kroków prawnych w celu ustalenia rzeczywistego stanu wyrobu lub usługi. Najczęściej rolę mediatora spełnia Rzecznik Praw Konsumenta lub Stały Polubowny Sąd Konsumencki działający przy wojewódzkich oddziałach PIH, np. http://www.wiih.rzeszow.pl/ , http://www.wiihkielce.prot.pl/ . Aby przeprowadzić mediacje , często potrzebna jest opinia rzeczoznawcy z danej dziedziny.Najłatwiej znaleźć odpowiedniego rzeczoznawcę na liście PIH, publikowanej na stronach wojewódzkich oddziałów PIH. Można też skorzystać z pomocy biegłego sądowego. W tym przypadku należy pamiętać, iż biegły może wykonać dla firmy lub osoby prywatnej opinię jako rzeczoznawca a nie jako biegły sądowy. Opinie wykonywane jako biegły można wykonywać wyłącznie dla i na zlecenie Sądu. Jeżeli ktoś robi inaczej, to znaczy że łamie prawo i taka opinia nie ma żadnej wartości. ,
       Jak przygotować się na wizytę rzeczoznawcy ?  Należy przygotować :
1.Posiadane dokumenty - faktura , umowa, protokoły odbioru lub przekazania, zamówienie, potwierdzenia dostawy, raporty z badań wilgotności itd.
2.Przedmiot sporu  w stanie bez zbędnych ingerencji . Należy zabezpieczyć oświetlenie i swobodny dostęp.
3.Listę wad, uwag i ewentualnych wniosków
4.Przygotować adres sklepu lub www, gdzie można zobaczyć wzór lub ofertę na daną  usługę będących podstawą do zawarcia umowy
Zwykle oględziny wyrobów z drewna trwają od 1 do 3 godzin.
Mamy opinię na piśmie i co dalej? Opinia nie jest wyrokiem, a jedynie dowodem w sprawie, pomagającym odpowiednim, uprawnionym do tego osobom, podejmować prawidłową decyzję.  Jest opinią eksperta na podstawie przedstawionego przedmiotu sporu i porównaniu go z przedstawionymi dokumentami lub wzorami.
      Ile to kosztuje? Każda opinia jest inna i w związku z tym, nie ma sztywnego cennika . Za każdym razem należy indywidualnie ustalić kwotę należności . Najlepiej zapytać : opinie@vp.pl .

Identyczne dokumenty i przygotowania należy przedsięwziąć przed wykonywaniem przez biegłego opinii dla Sądów Powszechnych.

 Zeschnięcie się klepek posadzki drewnianej nie jest ostatnio rzadkim widokiem . Wysoko sprawne systemy grzewcze i wentylacyjne nie wyposażone jednakże w system nawilżania, powodują większość zniszczeń powstających na wskutek spadku wilgotności drewna poniżej 6%.

Źle izolowane lub niedostatecznie wyschnięte podłoża betonowe powodują wyłódkowania lub nawet odspojenia klepek posadzki od podłoża posadzki . Wg mnie , wilgotność podkładu betonowego , mierzona na głębokości ocieplenia,  nie powinna przekraczać 1,7% CM.  Często tz. "suche" podłoża,  po badaniu okazują się mieć 5% CM .

Wilgoć może wnikać w elementy drewniane także ze ścian. Jest to bardzo rzadki przypadek, ale się zdarza. Wilgotność drewna na schodach powinna mieć około 7 - 11%. Nie jest to jednak norma dla wszystkich pomieszczeń. W wielu domach wilgotność elementów schodów wynosi do 14% i nie powoduje żadnych zniszczeń. Spowodowane jest to mikroklimatem panującym w danym pomieszczeniu.

Jakość podkładów betonowych to osobny temat. Źle wykonane wylewki samopoziomujące lub inne błędy wykonania podkładu często kończą się odspojeniem klepki wraz z warstwą podkładu.










Karol Kopeć