Dokumentacja konserwatorska obiektu zabytkowego.

   Podczas prac przy obiektach wpisanych do rejestru zabytków lub rejestru muzealnego zachodzi konieczność wykonania kilku "papierkowych" prac. na początek jest to projekt prac konserwatorskich zwany także programem prac konserwatorskich oraz badania wstępne obiektu. Taka dokumentacja pozwala na poznanie aktualnego stanu obiektu, ustaleniu zakresu prac jak i ich kolejności oraz przygotowanie wykazu metod oraz materiałów potrzebnych do prawidłowej realizacji konserwacji. Przykładem takiej dokumentacji może być program prac konserwatorskich  przy renowacji i rekonstrukcji spichrza w Rzeszynku nad jeziorem Gopło.
W czasie oględzin sprawdzono stan obecny obiektu, ustalono krytyczne punkty oraz sposoby przywrócenia obiektu do stanu normalnego.

Przy okazji wykonano uproszczone badanie rezystografem oporowym zrębu spichrza.  Wyniki pomiarów znacznie ułatwiły ocenę stanu zrębu co wpływa bezpośrednio na późniejsze koszty robót dodatkowych, nieujętych w pierwotnym kosztorysie.

Rozmieszczenie punktów pomiarowych przy zastosowaniu rezystografu oporowego do sprawdzenia stanu drewna zrębu.

W czasie prowadzenia prac , prowadzony jest dziennik prac konserwatorskich i na jego podstawie oraz na podstawie oględzin wykonywana jest dokumentacja konserwatorska.
Przykładem  może być dokumentacja dotycząca konserwacji i rekonstrukcji wiat peronowych we Wrocławiu- Leśnicy .

Widok wiat przed konserwacją.

Widok wiat po konserwacji. Różnica jest niesamowita.

Karol Kopeć

Pomiary stanu drewna rezystografem oporowym

Konserwacja zabytków jest dziedziną, w której ciągle szuka się metod jak najlepszego i możliwie najmniej inwazyjnego sprawdzenia stanu faktycznego drewna.  Jedną z metod jest pomiar oporu skrawania przy pomocy rezystografu oporowego.  Oto przykład zastosowania tej metody przy konserwacji budynku spichrza .
Karol Kopeć

Wykonywanie odwiertów w pozycji stojącej. Ważne jest stabilne utrzymanie przyrządu w czasie
przeprowadzania badania .

Wykonywanie pomiaru w pozycji siedzącej. 

Odwiert nr 15.  Warstwa powierzchniowa w miarę dobrym stanie , jak zwykle
przy konserwacji drewna środkami biobójczymi nakładanymi poprzez smarowanie lub oprysk.

Odwiert nr 20. Doskonały stan drewna.

Parkiety taflowe - parkiety pałacowe

Coraz mniej jest firm produkujących tradycyjne parkiety taflowe. Rzemiosło w Polsce zanika.
Z roku na rok pojawia się coraz więcej imitacji parkietów taflowych produkowanych na podkładach z płyty wiórowej czy OSB. Jakie są tego późniejsze konsekwencje wie ten, kto niestety nabył tego typu wynalazki.
Prawdziwy i trwały parkiet taflowy produkowany jest na drewnianym podkładzie ramowo-płycinowym. Zapewnia to bezproblemowe użytkowanie przez setki lat - można to zaobserwować w obiektach zabytkowych.

Wykonuję opinie o stanie zachowania oryginalnych parkietów taflowych, dokumentacje konserwatorskie , renowacje starych posadzek oraz zupełnie nowe posadzki .

Karol Kopeć

Oryginalne parkiety w pałacu  h. Woroncowa.

Oryginalne parkiety w pałacu h. Woroncowa.

Parkiety taflowe obłogowane - Lwów / Ukraina. 

Zabytkowe parkiety taflowe . Ukraina. 

Przykład wykorzystania starych parkietów w adaptacji obiektów zabytkowych.
Hotel Grand - Rzeszów. 

Tradycyjne parkiety taflowe w wykonaniu pałacowym. 

Karol Kopeć

Dokumentacja konserwatorska.

Wiele obiektów , wykonanych z materiałów nietrwałych, ulega zniszczeniu. Dlatego też ważne jest gromadzenie informacji na temat obiektów w postaci dokumentacji konserwatorskich lub inwentaryzatorskich.

Można u mnie zamówić dokumentacje w formie papierowej oraz elektronicznej. Forma dokumentacji jest zgodna z najnowszymi wytycznymi i panującym zwyczajem konserwatorskim. Posiadam legalne oprogramowanie CAD.  Posiadam uprawnienia oraz doświadczenie do wykonywania tego typu dokumentacji.
Zajmuję się drewnem i zespołami drewno-inne materiały.
Faktury vat.
Karol Kopeć

Rysunek inwentaryzatorski drzwi  do kościoła w Baranowie Sand.
Wydruk próbny. 

Widok drzwi do kościoła w Baranowie Sand. Stan z roku  2002. 

Rzeczoznawca z zakresu technologii drewna. Biegły sądowy.

Wiele razy spotykamy się z problemem reklamacji, tak z pozycji klienta jak i z pozycji sprzedawcy czy producenta. Każdej firmie zdarzają się reklamacje, ale miarą jakości firmy jest sposób wykonania czynności reklamacyjnych.

W sytuacjach spornych, często trzeba korzystać z pomocy rzecznika praw konsumenta lub wyspecjalizowanych firm prawniczych. Do zgromadzonego materiału dowodowego potrzebna jest zwykle ekspertyza lub opinia niezależnej osoby . Zazwyczaj jest to rzeczoznawca lub biegły sądowy w przypadku powołania przez Sąd.

Na czym polega wykonanie opinii?

Opinia to :
1. stwierdzenie stanu faktycznego na chwile wykonania oględzin.
2.określenie zgodności z umową, sztuką stolarską, normami lub zakresem cenowym ( w zależności od kontekstu opinii)
3.określenie występujących wad i oznaczenie możliwych czynników wpływających na powstanie wymienionych wad
4.określenie możliwości usunięcia wad
5.teoretyczny kosztorys prac - w zależności od rodzaju sprawy
6.inne czynności zlecone przez strony.

Opinia nie może być traktowana na równi z wyrokiem Sądu ( choć niektórzy tak to odbierają).
Opinia jest jedynie dowodem w sprawie oraz możliwością weryfikacji stany faktycznego bez przenoszenia rozprawy na miejsce oględzin.

Karol Kopeć

Reaktywacja meblarstwa kolbuszowskiego.

Od pewnego czasu pojawiają się próby reaktywacji  meblarstwa kolbuszowskiego. Jednym z przykładów jest inicjatywa Centrum Kształcenia Praktycznego w Kolbuszowej, wykonania kopii komody kolbuszowskiej . Jako wzór posłużyła komoda będąca częścią zbioru Muzeum w Łańcucie.
Dzięki uprzejmości Dyrekcji Muzeum , mebel zmierzono i sfotografowano. Następnie wykonano plany i rozpoczęto rekonstrukcję. Nadzór nad pracami objął  szef pracowni stolarskiej Zbigniew Borowski. W pracach brali udział uczniowie Centrum Kształcenia Praktycznego oraz w niewielkiej części studenci SGGW ( w tym także i autor tego postu ) . Nadzór merytoryczny objęła ś.p. prof. Irena Swaczyna, wybitna znawczyni dawnego meblarstwa kolbuszowskiego.

Niestety nie mam informacji odnośnie  tytułu prasowego w którym ukazał się artykuł " Dusza do komody ".
  Jeżeli ktoś zna źródło tego artykułu, to proszę o kontakt. 

opinie@vp.pl
Karol Kopeć

Stefan Sienicki "Meble kolbuszowskie"

   W 1936 roku, Stefan Sienicki wydał swoją najlepszą wg mnie książkę pt. "Meble kolbuszowskie". Z racji wykonywanego zawodu oraz faktu, iż z urodzenia jestem lasowiakiem, książka ta na dobre zagościła w mojej liście ulubionych i cenionych pozycji. Niesamowita ilość informacji źródłowych, mnogość, jak na tamte czasy, fotografii i rysunków oraz ciekawy literacki język sprawia, iż czytanie "Mebli kolbuszowskich" to czysta przyjemność. Jednakże, jak każde dzieło, "Meble kolbuszowskie" nie oparły się zębowi czasu. Nowe  teorie i dowody  pozwalają spojrzeć na pracę prof. Sienickiego z trochę innej strony.
   Do czasów dzisiejszych zachowały się głównie meble skrzyniowe oraz jedna sofa. Co więcej, wielu badaczy podważa pochodzenie wielu mebli opisanych w "Meblach kolbuszowskich".
    Wojciech Lipowicz w publikacji " O meblarstwie kolbuszowskim polemicznie" dowodzi, iż niektóre meble zakwalifikowane przez Sienickiego jako meble kolbuszowskie mają inne pochodzenie. Wg niego, komoda opisana na tablicy nr 25 jako praska, jest prawdopodobnie meblem pochodzącym z rejonu południowej Polski lub Saksonii. Świadczyć ma o tym konstrukcja i forma .
    Moim zdaniem niewłaściwe jest także zakwalifikowanie przez Sienickiego skrzyni z ryciny nr 3, jako roboty kieleckiej. Skrzynia ta przedstawia wszystkie cechy skrzyń typu elbląsko-żuławskiego. Edward Parzych w swojej publikacji " Meble elbląsko-żuławskie XVII i XIX w. z kolekcji Edwarda Parzycha " przedstawił kilka podobnych skrzyń. Podobieństwo tych mebli nie podlega dyskusji.
   Nauka nie stoi w miejscu. Co roku pojawiają się nowe metody badawcze czy ciekawe obiekty. Teorie głoszone 100 lat temu ulegają modyfikacjom. Jednakże dzieło prof. Sienickiego przetrwało próbę czasu i jest jednym z nielicznych ponadczasowych opracowań z dziedziny meblarstwa. Reprint "Mebli kolbuszowskich" jest obowiązkową pozycją w domowej bibliotece każdego fascynata meblarstwa tradycyjnego.

Zapraszam na dalsze dywagacje na temat stolarstwa kolbuszowskiego :
http://projektus.blogspot.com/2012/12/reaktywacja-meblarstwa-kolbuszowskiego.html


Karol Kopeć

Komoda omawiana przez Wojciecha Lipowicza. Foto z reprintu " Mebli kolbuszowskich"

Skrzynia roboty kieleckiej . foto z reprintu "Mebli kolbuszowskich"

Skrzynia roboty elbląsko-żuławskiej . foto z katalogu wystawy Muzeum w Elblągu - 2000 .

Pomiary rezystografem oporowym.

Wiele razy spotykam się z twierdzeniem, iż więźba jest w idealnym stanie. Świadczyć ma o tym badanie Pilodynem lub niedawna inspekcja . Niestety, to co na pozór wygląda dobrze, nie zawsze jest w stanie idealnym.
Dotyczy to tak drewna zabytkowego, jak i elementów nowych.
Oto kilka przykładów odkrycia ukrytych zniszczeń drewna konstrukcyjnego.

Przykład nr 1. Krokiew wymieniona podczas remontu w 2001 roku. Stan w 2009, Na pozór wszystko OK.
Proszę spojrzeć na wykres. Jest tylko skorupa z drewna zdrowego a w środku całkowita zgnilizna. Praktycznie zero  oporu wiertła.

Kolor czerwony - kierunek pomiaru.
Kolor brązowy - zgnilizna.
Kolor biały - otwór pozostały po badaniu

Karol Kopeć

Jak widać z powyższych zdjęć, stan powierzchniowy krokwi jest idealny i nie budzi żadnych zastrzeżeń .

Przykład nr 2.

Belka stropowa. Badanie pilodynem nie wykazało problemu. Badanie rezystografem odsłoniło prawdziwy stan belki. Jak widać na załączonym zdjęciu, stan belki jest tragiczny.

Przykład nr 3. 

Kondycja słupa pomiędzy oknami . Opis chyba zbyteczny.

Przyczyny zeschnięć desek ? - ciekawe pytanie.

Często słyszę takie oto pytanie : "Jaka jest przyczyna zeschnięcia się tej podłogi ?"
Otóż,  sprawa jest prosta i pokrótce postaram się przybliżyć ten temat .
Oto tabela wilgotności równoważnej drewna - drewno w danej temperaturze i wilgotności powietrza uzyskuje po dłuższym czasie tz. wilgotność równoważną.
Kolorem czarnym oznaczono wilgotność równoważną drewna w %.
Kolorem czerwonym oznaczono temperaturą powietrza w 'C.
Kolorem zielonym oznaczono wilgotność powietrza w %.

		Wilgotność powietrza %
T e m p e r a t u r a p o w i e t r z a 'C		15	20	25	30	35	40	45	50	55	60	65	70	75	80	85	90	95
	0	3,9	4,7	5,4	6,3	7,2	8,2	8,8	9,6	10,2	11,3	12,3	13,6	15,3	17,5	19,2	21	24,6
	5	3,8	4,6	5,3	6,2	7	8,1	8,7	9,4	10,1	11	12,2	13,4	15,2	17,2	18,8	20,8	24,4
	10	3,7	4,5	5,2	6,1	6,9	8	8,6	9,2	10	10,8	12	13,2	15	17	18,5	20,6	24,2
	15	3,6	4,4	5,1	6	6,8	7,8	8,5	9,1	9,9	10,6	11,8	13,1	14,9	16,7	18,3	20,4	24
	20	3,5	4,3	5	5,9	6,7	7,6	8,3	9	9,8	10,5	11,6	13	14,7	16,3	18,1	20,2	23,8
	25	3,4	4,2	4,9	5,8	6,6	7,4	8,1	8,8	9,7	10,4	11,4	12,8	14,4	16	17,8	20	23,6
	30	3,3	4,1	4,8	5,7	6,5	7,2	7,9	8,6	9,5	10,3	11,2	12,6	14,1	15,7	17,5	19,7	23,6
	35	3,2	4	4,7	5,6	6,4	7	7,7	8,4	9,3	10,1	11	12,4	13,8	15,3	17,2	19,4	23,2
	40	3,1	3,9	4,6	5,4	6,2	6,8	7,5	8,2	9,1	10	10,8	12,1	13,6	15	16,8	19,1	23

F. Krzysik " Nauka o drewnie"

Wielu inwestorów, chcących zakamuflować realne przyczyny powstawania uszkodzeń posadzek, na czas oględzin rzeczoznawcy ogrzewa lub nawilża pomieszczenia, tak aby uzyskać prawidłowe wartości parametrów powietrza. Jest to dosyć łatwy zabieg, ale nic to nie daje. Wystarczy zmierzyć wilgotność drewna , szerokość szczelin oraz chwilowe parametry powietrza i wszystko jest jasne. 

Nie ma możliwości, aby drewno przy temperaturze powietrza  20 'C i wilgotności powietrza na poziomie 65% miało wilgotność około 6 do 7%.  Często jako rzeczoznawca obalam roszczenia inwestorów oparte na twierdzeniu, iż monitorują oni warunki cieplno-wilgotnościowe powietrza w pomieszczeniach mieszkalnych , a powstałe wady są wynikiem błędów wykonania.

Tak więc , przyczyną zeschnięcia się desek jest albo zbyt duża wilgotność początkowa drewna ( deski były zbyt wilgotne i tu jest ewidentna wina wykonawcy) albo zbyt niska wilgotność powietrza w pomieszczeniu. 

Oczywiście należy uwzględnić dodatkowe czynniki, takie jak nadmierne zawilgocenie podczas sprzątania, nieszczelne pralki i lodówki, problemy z wilgotnością podłoża oraz brak izolacji poziomej ścian.
Świadczą o tym różnego rodzaju ślady i uszkodzenia posadzek. 

Ale to już temat na następnego posta.
Karol Kopeć

Typowe szczeliny powstałe po zamontowaniu w pomieszczeniu centralnego ogrzewania. Wcześniej pomieszczenie ogrzewano piecami kaflowymi.

Rzeczoznawca z zakresu technologii drewna - po co, na co i dla czego?

      Kupujemy coraz więcej i coraz lepiej zrobione wyroby. Jednakże nawet najlepszemu producentowi czy rzemieślnikowi zdarzy się potknięcie.  Zdarzają się jednak przypadki "trudne" , gdzie strony nie mogą dojść do porozumienia. W tym przypadku konieczne jest podjęcie kroków prawnych w celu ustalenia rzeczywistego stanu wyrobu lub usługi. Najczęściej rolę mediatora spełnia Rzecznik Praw Konsumenta lub Stały Polubowny Sąd Konsumencki działający przy wojewódzkich oddziałach PIH, np. http://www.wiih.rzeszow.pl/ , http://www.wiihkielce.prot.pl/ . Aby przeprowadzić mediacje , często potrzebna jest opinia rzeczoznawcy z danej dziedziny.Najłatwiej znaleźć odpowiedniego rzeczoznawcę na liście PIH, publikowanej na stronach wojewódzkich oddziałów PIH. Można też skorzystać z pomocy biegłego sądowego. W tym przypadku należy pamiętać, iż biegły może wykonać dla firmy lub osoby prywatnej opinię jako rzeczoznawca a nie jako biegły sądowy. Opinie wykonywane jako biegły można wykonywać wyłącznie dla i na zlecenie Sądu. Jeżeli ktoś robi inaczej, to znaczy że łamie prawo i taka opinia nie ma żadnej wartości. ,
       Jak przygotować się na wizytę rzeczoznawcy ?  Należy przygotować :
1.Posiadane dokumenty - faktura , umowa, protokoły odbioru lub przekazania, zamówienie, potwierdzenia dostawy, raporty z badań wilgotności itd.
2.Przedmiot sporu  w stanie bez zbędnych ingerencji . Należy zabezpieczyć oświetlenie i swobodny dostęp.
3.Listę wad, uwag i ewentualnych wniosków
4.Przygotować adres sklepu lub www, gdzie można zobaczyć wzór lub ofertę na daną  usługę będących podstawą do zawarcia umowy
Zwykle oględziny wyrobów z drewna trwają od 1 do 3 godzin.
Mamy opinię na piśmie i co dalej? Opinia nie jest wyrokiem, a jedynie dowodem w sprawie, pomagającym odpowiednim, uprawnionym do tego osobom, podejmować prawidłową decyzję.  Jest opinią eksperta na podstawie przedstawionego przedmiotu sporu i porównaniu go z przedstawionymi dokumentami lub wzorami.
      Ile to kosztuje? Każda opinia jest inna i w związku z tym, nie ma sztywnego cennika . Za każdym razem należy indywidualnie ustalić kwotę należności . Najlepiej zapytać : opinie@vp.pl .

Identyczne dokumenty i przygotowania należy przedsięwziąć przed wykonywaniem przez biegłego opinii dla Sądów Powszechnych.

 Zeschnięcie się klepek posadzki drewnianej nie jest ostatnio rzadkim widokiem . Wysoko sprawne systemy grzewcze i wentylacyjne nie wyposażone jednakże w system nawilżania, powodują większość zniszczeń powstających na wskutek spadku wilgotności drewna poniżej 6%.

Źle izolowane lub niedostatecznie wyschnięte podłoża betonowe powodują wyłódkowania lub nawet odspojenia klepek posadzki od podłoża posadzki . Wg mnie , wilgotność podkładu betonowego , mierzona na głębokości ocieplenia,  nie powinna przekraczać 1,7% CM.  Często tz. "suche" podłoża,  po badaniu okazują się mieć 5% CM .

Wilgoć może wnikać w elementy drewniane także ze ścian. Jest to bardzo rzadki przypadek, ale się zdarza. Wilgotność drewna na schodach powinna mieć około 7 - 11%. Nie jest to jednak norma dla wszystkich pomieszczeń. W wielu domach wilgotność elementów schodów wynosi do 14% i nie powoduje żadnych zniszczeń. Spowodowane jest to mikroklimatem panującym w danym pomieszczeniu.

Jakość podkładów betonowych to osobny temat. Źle wykonane wylewki samopoziomujące lub inne błędy wykonania podkładu często kończą się odspojeniem klepki wraz z warstwą podkładu.










Karol Kopeć