Robert Kimbar "Wady drewna"

Podręcznik wad drewna okrągłego

W ostatnich latach pojawiło się wiele różnego rodzaju kolorowych książek szumnie reklamowanych jako skarbnice wiedzy. Niestety wiele z nich to kompletna pomyłka lub zbiór przypadkowo zebranych informacji , dostępnych prawdopodobnie w wyszukiwarkach internetowych. Po kilku takich zakupach straciłem  wiarę w znalezienie dobrej literatury fachowej w tym potopie bylejakości i dziadostwa. "Wady drewna" Roberta Kimbara to zupełne zaprzeczenie opisanej wcześniej teorii. Napisana lekkim językiem a zarazem ociekająca fachowymi pojęciami i trafnymi porównaniami jest skarbnicą wiedzy odnośnie rzeczywistego rozpoznawania wad drewna tartacznego ( nie mylić z wadami drewna przetartego, czyli tarcicy ) . Przeczytałem ten poradnik kilkakrotnie i nie znalazłem niczego, do czego mógłbym się doczepić, a to zupełna rzadkość :) .  Powiecie Państwo, czytanie za zrozumieniem się kłania :) . Nie , nie w tym rzecz. Po prostu czytając tą książkę czuje się olbrzymią pasję Autora oraz  Jego ponadprzeciętną wiedzę brakarską, którą chce nam przekazać . Doskonałe ilustracje są rewelacyjnie dobrane , co ułatwia czytelnikowi zrozumienie omawianych zagadnień . Chciałbym kiedyś sam napisać co równie dobrego i spójnego merytorycznie. Z czystym sercem polecam zakup "Wady drewna" dla wszystkich drzewiarzy zajmujących się klasyfikacja drewna okrągłego jak i stolarzom w ramach poszerzania horyzontów myślowych. I radzę się pospieszyć, bo nakład mizerny.

Karol Kopeć

Obrzęk - typowa wada drewna okrągłego.

Okucia antywłamaniowe do okien

Aby w pełni cieszyć się zabezpieczeniem okien przed niekontrolowanym otwarciem należy zastosować okucia antywłamaniowe. Jednakże samo zastosowanie okuć nie zabezpieczy okna przed otwarciem. W komplecie musi być klamka z przyciskiem lub kluczem.

Nawet zwykłe okucie z zastosowaną klamką z przyciskiem skutecznie spowalnia włamywacza z uwagi na niemożność prostego otwarcia okna.

Czasami ludzie dość dosłownie odbierają informacje o konieczności wzmocnienia zabezpieczenia w obrębie klamki i powstają takie układy :)

Piękne to to nie jest, ale skutecznie spowolni włamywacza. No cóż, nie każdy jest estetą :)

Mam nadzieję, że zastosowano dodatkową płytkę stalowa zabezpieczająca klamkę przed rozwierceniem, bo bez tego cały układ nie ma sensu.


Karol Kopeć

Posadzka drewniana na ślepej podłodze. Wersja made in Greece :)

Zawsze mnie uczono, że na stropie belkowym potrzebna jest ślepa podłoga, aby bezpiecznie położyć klepkę parkietową. I żyłem w tej iluzji przez kilkadziesiąt lat :) .  Aż tu nagle widzę takie cudo. Klepka egzotyczna przybita na ostro do belek stropu. Czyli jednak można stworzyć coś takiego.
Zresztą sami zobaczcie. Ale żeby nie było niedomówień, jest to totalna prowizorka, sprzeczna ze zdrowym rozsądkiem i kwestiami tak bezpieczeństwa jak i  sypania się piachu na głowę ludzi stojących pod stropem.    Nie polecam. 

Karol Kopeć

Ochrona przeciwpożarowa obiektów drewnianych

Wykonując rożnego rodzaju prace konserwatorskie na obiektach zabytkowych i nie tylko, spotykam się często z ustaleniami odnośnie ochrony ppoż. Nasi strażacy dość rygorystycznie podchodzą do tematu i chwała im za to. Jednakże w innych krajach UE kwestie ochrony ppoż to już raczej luźny temat.Oto przykład poprowadzenia przewodów w drewnianym obiekcie sakralnym o dużej wartości historycznej. Zabytek klasy naszej Jasnej Góry :) . Cóż tu pisać , sami zobaczcie .

Karol Kopeć

Opalanie słupów jako prastara metoda ochrony drewna przed grzybami.

Opalanie słupów jest stosowane od wieków, jednakże z nastaniem nowożytnych systemów ochrony drewna  odeszła w zapomnienie. Ostatnio za sprawą forów internetowych opalanie słupów wróciło do łask. Różni znafcy opisują opalanie jako tanią i super skuteczną ochronę pali wkopanych w ziemię przez destrukcją powodowaną atakiem grzybów.  Niestety nawet stosowanie ultra szkodliwych środków oleistych  nie zabezpiecza drewna wkopanego w ziemię. A wielu już próbowało i to na całym świecie. Ostatecznie stosuje się albo betonowe lub stalowe podpory wystające z gruntu albo od razu zakłada się krótką żywotność takich konstrukcji. Impregnacja ciśnieniowa - krzyknie ktoś. I tak i nie. Impregnacji ciśnieniowej poddają się gatunki lub strefy drewna łatwo przesączalnego. Twardziel modrzewia trudno nasycić na głębokość większą niż cienka warstwa powierzchniowa. Tak więc pomimo zakupu drewna ciśnieniowo nasycanego nie mamy pewności ochrony drewna na styku grunt - powietrze.


Oto przykład placu zabaw wykonanego z ciśnieniowo nasycanego drewna. Wyraźnie widać działanie grzybów. Grzyby omijają nasyconą warstwę drewna i bezkarnie buszują w wewnętrznej części pali.

A tu widzimy przepiękny przykład rozwoju grzybów w drewnie opalonego pala. 

Karol Kopeć

Ozonowanie drewna zabytkowego

Wiele osób pyta mnie, czy stosowanie ozonu do zwalczania czynników biodegradacji drewna zabytkowego nie szkodzi zabytkom. Oczywiście, że szkodzi , jak wszystko dookoła. Pytanie powinno brzmieć : do jakiego rodzaju obiektów można stosować bezpiecznie ozon i w jakich dawkach?.
Z pewnością nie do obiektów polichromowanych, delikatnych oraz elementów z gumy. Tu ryzyko jest większe niż zysk z zastosowania ozonowania. Do czego wiec można stosować bezpiecznie ozon?
Ja stosuje do odkażania elementów z "czystego" drewna . Dla przykładu mogą to być ule kłodowe, elementy wiatraków czy drewniane wyposażenie kuchenne czy rolnicze. Zwykle są to obiekty z końca listy oczekujących na konserwację, wiec zastosowanie taniej i szybkiej metody usuwania części zagrożeń biologicznych jest tu niewątpliwym wkładem w intensyfikację zabezpieczenia przeolbrzymich zasobów "skansenowskich". Odkażaniu ozonem poddaję także narzędzia, aby nie przenosić zarodników grzybów pleśniowych z obiektu na obiekt. Widzę, że wielu nadal nie jest przekonanych co do stosowania ozonu w konserwacji drewna. Jeżeli  macie Państwo wątpliwości to spójrzcie na ten temat z perspektywy ( co by tu dać za przykład ???) popularnych środków czystości typu Domestos.  Co można zrobić domestosem? Ano wiele. Począwszy od wypalenia sobie oczu czy spalenia przewodu pokarmowego w przypadku połknięcia, przez poparzenia skóry , zniszczeniu ubrań , tapicerki czy powłok wykończeniowych na meblach lub podłodze. Jednakże płyny typu Domestos można znaleźć w każdym domu , co więcej, można je kupić w  większości sklepów i to bez okazywania dowodu osobistego. Tak więc nic nie zwalnia nas z obowiązku logicznego myślenia i stosowania się do instrukcji stosowania danego środka. Z ozonem jest tak samo. Dobór odpowiedniego stężenia oraz czasu ekspozycji przy jednoczesnym selektywnym doborze obiektów poddawanych ozonowaniu kończy się sukcesem a nie zniszczeniem obiektu.

   A tak na marginesie, większe szkody wywołujemy sami poprzez zaniechanie prac prewencyjnych niż sama natura oraz środki biobójcze. Latami cieknąca rynna czy dziura w dachu powoduje gigantyczne koszty związane z późniejszym remontem obiektu, a wystarczyłoby wymienić kawałek rynny za 100 PLN. Fotki poglądowe poniżej. Remont pochłonął tysiące PLN. Proszę więc porównać siłę niszczącą zaniechania w stosunku do ewentualnych nikłych zniszczeń powodowanych działaniem ozonu na surowe drewno.

Karol Kopeć

Ciesielstwo polskie

Książki o ciesielstwie.

Na prośbę jednego z Kolegów sprawdziłem swoja bibliotekę pod względem pozycji odnoszących się do polskiego ciesielstwa tradycyjnego. Nie ma tego dużo, a szkoda.

Po kolei :

1. R. Brykowski  "Drewniana architektura kościelna w Małopolsce XV w."
Jedna z najlepszych prac o budownictwie drewnianym

2.I. Tłoczek " Polskie budownictwo drewniane " oraz "Budownictwo drewniane dom na wsi"

3.R. Brykowski , M.Kornecki "Drewniane kościoły w Małopolsce Południowej"

4.G, Ruszczyk "Drewno i architektura"

5.C. Wajdzik, J. Dąbrowski " Tradycyjne więźby dachowe"

6.A.Łakotka "Budownictwo sakralne Białorusi"

7. Przewodnik " Kościoły drewniane Karpat i Podkarpacia"

8.A Adamczyk "Kościoły drewniane w województwie kieleckim"

9.W.Lenkiewicz , I. Zdziarska-Wis " Ciesielstwo"

10. Wydawnictwo Bosz " Małopolska architektura drewniana"

11.R. Brykowski  "Drewniana architektura cerkiewna"

12.M. Bajon-Romańska "Jak budowano drewniane kościoły w średniowiecznej Małopolsce"

13.S.Lew "Budownictwo ludowe dorzecza Sanu w XIX i XX w."

14.J.Jasieńko " Połączenia klejowe i inżynierskie w naprawie, konserwacji i wzmacnianiu konstrukcji drewnianych"

15.M. Kornecki " Gotyckie kościoły drewniane na Podhalu"

Oczywiści  pomijam całą masę reprintów tak z XIX jak i XX w. oraz pozycje omawiające ciesielstwo współczesne  lub w sposób wybitnie akademicki.

Z uwagi na popularnonaukowy aspekt tej listy, pominąłem także artykuły zamieszczane w prasie fachowej , w tym doskonałe publikacje prof. Tajchmana.

Karol Kopeć