Tania renowacja wyrobów złoconych. Czy warto?

Niestety często lądują u mnie wyroby z uszkodzoną pozłotą. I nie jest to zwykły obraz starzenia i normalnego użytkowania a niestety  "tania renowacja" . Nawet określenie" renowacja" jest w tym wypadku nadużyciem. To bestialskie traktowanie obiektów szlifierką mimośrodową bez należytego rozpoznania problemu.  Nie jestem wrogiem szlifierek i sam często korzystam z tych udogodnień technicznych, ale stosując elektronarzędzia trzeba zachować partyjną czujność. Co z tego, że przyspieszymy proces usuwania starej powłoki przy okazji niszcząc podłoże pod pozłotę. Oto prosty i często spotykany przykład zniszczenia podkładu pod złocenia mosiądzem ( szlagmetal ). Czas i pieniądze zaoszczędzone przy zastosowaniu szlifierki ( oszczędności na Skansolu ) nijak nie mają się do czasu poświęconego na doprowadzenie podkładu pod szlagmetal do stanu zadowalającego. Dlatego oddając mebel złocony do naprawy czy renowacji zastanówmy się, czy dany wykonawca jest w stanie wykonać renowację złoceń w sposób właściwy.
Karol Kopeć

Widok zniszczonego złocenia szlagmetalem przez nieumiejętne zastosowanie szlifierki mimośrodowej. W takim stanie obiekt został przywieziony do pracowni.

Obiekt po renowacji. Uzupełniono ubytki i oczyszczono oryginalne złocenia wykonane szlagmetalem i aluminium. Pulpit odzyskał pierwotny blask.

Drzwi z drewna jako inwestycja .

Mało kto zwraca uwagę na fakt, iż dobrze zrobione drzwi z litego drewna mogą bez problemu spełniać swoje zadanie przez wiele setek lat. Jeszcze mniej osób myśli o drzwiach jako o formie inwestycji długoterminowej. Oczywiście mówimy tu o drzwiach , których nie wolno mylić z wyrobami drzwiopodobnymia z supermarketów.  Prawidłowo zaprojektowane i  wykonane drzwi z drewna są nie tylko ozdobą domy ale także swego rodzaju inwestycją. Drzwi oryginalne w dobrym stanie osiągają w chwili obecnej ceny przekraczające cenę wykonania nowej kopii. To rzadkość, gdyż w chwili obecnej  większość wyrobów po tz." wyprowadzeniu z salonu" traci mocno na wartości. Poza tym zyskujemy możliwość posiadania drzwi zaprojektowanych indywidualnie do naszego budynku , a co za tym idzie unikatowych.

Oto przykład wykonania klasycznych drzwi w technologiach tradycyjnych z uwzględnieniem obecnie panujących oczekiwań cieplnych. Widok w stanie surowym.
Drewno lite meranti i sapelli .

Karol Kopeć

Mrówki - nieznany wróg konstrukcji drewnianych.

Najczęstszymi czynnikami biologicznej destrukcji drewna wymienianymi w literaturze są grzyby domowe oraz owady techniczne szkodniki drewna . Zwykle Autorzy tego typu rozważań pomijają w swych opisach mrówki. Zgadzam się, że procentowy udział degradacji drewna spowodowany rozwojem Spuszczela, kołatka, tykotka itd. jest druzgocąco większy od szkód wywoływanych zasiedleniem konstrukcji drewnianych przez mrówki. Jednakże coraz częstsze odnotowywanie uszkodzeń konstrukcji przez mrówki skłania mnie do zaakcentowania na forum publicznym problemu zasiedlenia drewna przez mrówki z gatunku gmachówka pniowa oraz hurtnica pospolita. Zdarza się czasami, iż drewno zniszczone przez larwy owadów technicznych szkodników drewna zostaje zasiedlone wtórnie przez mrówki . Oto przykład zasiedlenia zniszczonej podstawy ula kłodowego . Gniazdo odkryto przy okazji wykonywania renowacji kolekcji uli kłodowych , będących w posiadaniu Muzeum w Zubrzycy Górnej. http://www.orawa.eu/ule.html

Karol Kopeć
konserwator drewna zabytkowego

Niedoceniane perły sztuki stolarskiej

   W wielu domach, a szczególnie strychach i piwnicach, znaleźć można stare i zapomniane krzesła gięte.
Gięcie drewna metodą Thonet'a zrewolucjonizowało przemysł stolarski. Możliwość uzyskania smukłych elementów krzywoliniowych z jednoczesnym zachowaniem ich właściwości wytrzymałościowych można porównać jedynie z wynalezieniem żarówki czy silnika spalinowego.  Pomimo szlachetnej formy i nowatorskiego wzornictwa, meble potocznie zwane thonetowskimi lub giętymi uznawane są przez ogół społeczeństwa jako meble prymitywne i tanie. Powodem tego stanu rzeczy jest niezwykła popularność mebli giętych w okresie końca XIX i praktycznie całego XX wieku. Dla przykładu krzesło nr 14 wyprodukowane zostało w ilości około 60 milionów sztuk ( niektórzy uważają , że mogła to być liczba przekraczająca 90-150 milionów wliczając produkcję wykonaną bez licencji oraz mniej czy bardziej udane kopie czternastki )
Popularność idzie niestety w parze z lekceważeniem. Jeżeli czegoś jest dużo, to staje się towarem tanim i przedmiotem bez znaczenia. Dlatego tak wiele rasowych pod względem wzornictwa giętych krzeseł i taboretów zalega komórki, składziki, lamusy , strychy i garaże.
Oto niestety jednostkowy przykład pozytywnego traktowania tematu. Zebrane z różnych źródeł krzesła nadal służą ludziom podczas nabożeństw. I to jest inicjatywa godna pochwały.
Nie doceniamy piękna wzornictwa i wykonania mebli giętych, a szkoda, gdyż w niedalekiej przyszłości z pewnością znowu staną się obiektem pożądania z racji przetrzebienia zasobów. Jak napisał jeden z kolekcjonerów amerykańskich, wszystko jest kwestią czasu. Dzisiejsi nastolatkowie, jak osiągną przysłowiową sześćdziesiątkę zaczną zbierać pierwsze smartfony, które w chwili obecnej są typowym przedmiotem użytkowym. Myślę , że coś w tym jest.

Oto kilka fotek krzeseł pochodzących z Fabryki Mebli Giętych w Radomsku.

Karol Kopeć

konserwator drewna zabytkowego

Imitacje stropów drewnianych. Stropy drewniane w zabytkach.

Często w adaptacji obiektów zabytkowych spotyka się konieczność wykonania stropów "betonowych" .
Jednakże ze względów tak estetycznych jak i konserwatorskich , konieczne jest odtworzenie wyglądu pomieszczeń poprzez zamontowanie imitacji stropów drewnianych. Oto przykład tego typu działań w obiekcie odbudowywanym po całkowitym zniszczeniu. Możliwe jest także wykonanie stropów opartych na konstrukcji stalowej i przykrytych od dołu drewnem.

Zamek piastowski w Krośnie Odrzańskim.
Karol Kopeć

Widok przed rozpoczęciem prac.

Imitacja stropów drewnianych. Belki z drewna olchy. 

Montaż  belek na stropie.

Efekt  stropu drewnianego został osiągnięty.

Imitacja stropu belkowego z wypełnieniem z płyty K-G.

Imitacja stropu drewnianego z wypełnieniem w formie boazerii. 

Imitacja stropu drewnianego.

Trudno rozróżnić imitacje od prawdziwych stropów z drewna. 

Od projektu do wykonania. Witryna z drewna litego.

W praktyce często wykonawca dostaje szkic plastycznego rozwiązania czy projekt architektoniczny.
Brak w tego typu projektach rozwiązań technologicznych sprawia, iż wykonawca zmuszony jest do wykonania projektu technicznego.
Oto przykład witryny z  litego drewna mahoniu meranti , zamontowana w budynku przy ulicy Tadeusza Kościuszki w Rzeszowie. Projekt plastyczny trzeba było dostosować do istniejących wymiarów budynku i możliwości technologicznych właściwych dla wyrobów z drewna litego.

Karol Kopeć

Rezystograf oporowy- historia jednego pomiaru

Pomiary rezystografem oporowym stają się coraz bardziej popularne. Badanie stanu zrębu stało się szybkie, łatwe i niskobudżetowe.  Natychmiastowy wynik pomiaru oraz bezsporny wynik badania to atuty przemawiające za stosowaniem rezystografów w przypadku konserwacji zabytków.
Oto zapis pomiarów stanu zachowanie drewna w Skansenie w Kolbuszowej.

Karol Kopeć

Przygotowanie urządzenia do pomiaru

Papier na miejscu. Można zamykać klapę ochronną.

Pomiar stanu podwaliny.

Wiertło.

Pomiar trwa minutę więc nie jest uciążliwy.

Polska oszczędność. Przy odwiertach próbnych wykorzystuje się papier na obie strony. 

Sprawdzeniu podlegają miejsca szczególnie narażone na atak czynników biologicznej destrukcji drewna.