środa, 29 listopada 2017


Anizotropia skurczu plastrów jest zjawiskiem ciekawym.
Można to zobrazować prostym przykładem.

Przyjmijmy, iż promień mierzony dla próbki mokrej R1 wynosi 150 mm. Adekwatny obwód koła opisanego na tym promieniu  O1 wynosi 942,5 mm. Podczas suszenia, drewno zsycha się w kierunki promieniowym o dajmy na to 10 mm. Daje nam to nowy promień R2 o długości 140 mm i nowy obwód O2 o długości 879,6 mm. Spadek długości 10 mm po promieniu to około 6,7% z 150 mm. Różnica obwodów O1 –O2 to około 62,9 mm co daje około 6,7% z 942,5 mm. Ale … Ale skurcz w kierunku stycznym jest zwykle dwa razy większy niż w kierunku promieniowym ( np. buk) , co powoduje zmniejszenie wymiaru O2 o dodatkowe kilkanaście lub kilkadziesiąt mm. Dla buka będzie to brak długości obwodu o jakieś 63 mm, co daje pęknięcie o kącie około 24'.  W związku z brakiem proporcji pomiędzy zmianą długości po promieniu a zmianą długości po obwodzie, musi pojawić się pękniecie. Szerokość pęknięcia lub sumy pęknięć to brakujące milimetry w długości obwodu O2.  O tym jak szerokie będzie pękniecie zdecyduje rodzaj suszenia, gatunek drewna, usłojenie, wady budowy oraz rodzaj siedliska. Dlatego możemy tylko teoretycznie obliczyć w przybliżeniu szerokości pęknięć, co nie zawsze pokrywa się z rzeczywistością dla danego plastra drewna.



W poniższej tabeli zebrano średnie współczynniki skurczu (na 1% zmiany wilgotności) dla kilku popularnych gatunków drewna (na podstawie Meblarstwo  C. Mętraka).

Gatunek drewna
Kierunek   promieniowy
Kierunek styczny
sosna
0,17
0,31
świerk
0,14
0,24
modrzew
0,21
0,4
jodła
0,13
0,31
dąb
0,18
0,28
jesion
0,19
0,3
wiąz
0,13
0,32
buk
0,14
0,31
brzoza
0,27
0,31
klon
0,21
0,34
olcha
0,16
0,23
topola
0,14
0,27
lipa
0,26
0,39
osika
0,2
0,32
Jak widać, skurcz i pęcznienie w kierunku promieniowym jest wyraźnie niższy nią w kierunku po obwodzie, czyli stycznym. 

. Karol Kopeć